fbpx

‘Een vette farizeeër pak je niet met lieve woorden’

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

Het blijft rommelen bij de driehonderd leden tellende evangeliegemeente De Deur in Zwolle. Vorig jaar waren er beschuldigingen van seksueel misbruik en financiële malversaties door een voorganger. Nu wordt De Deur geteisterd door nep-bombrieven, scheldpartijen per fax en onjuiste overlijdensberichten. Afkomstig van ex-lid J. Veenhuis die in 1996 de gemeente werd uitgezet, zegt voorganger E. Valk. ,,Zijn acties zijn echt ontzettend laag bij de grond.” Maar bij ex-leden staat voorganger Valk er niet goed op; hij wordt, net als zijn voorganger, beschuldigd van intimidatie, dictatoriale neigingen en agressie.

Veenhuis doet er niet moeilijk over dat hij inderdaad de nep-bombrieven heeft gestuurd. Hij noemt het een ‘voorrecht’ dat voorganger Valk nu eens het leed zelf kan voelen ‘wat andere gelovigen gevoeld hebben, die kapot zijn gemaakt.’

Veenhuis vindt niet dat hij te ver gaat. ,,Ik speel op het scherpst van de snede. Met lieve woorden bereik je niks. Jezus en Johannes namen ook geen blad voor hun mond tegenover de farizeeërs. Ik ben er honderd procent van overtuigd dat ik hier met een hele vette farizeeër te doen heb.”

Beschuldigingen van malafide praktijken zijn er genoeg, bewijzen niet. Voor Valk hét bewijs dat er bij De Deur niets aan de hand is. Hij schuift dan ook de kritiek terzijde. Fraude is nooit bewezen en er is nimmer officieel melding gedaan van verkrachting. De acties van Veenhuis ziet hij als uitingen van ‘zware frustratie’. Veenhuis heeft volgens Valk als voorganger gefaald in het opzetten van twee gemeenten.

Veenhuis, die zegt door Valk te zijn bestempeld als ‘demonisch bezeten’, moet niets meer hebben van De Deur. Hij noemt de gemeenschap een sekte. ,,Ze zeiden wel dat ‘onze deur naar twee kanten zwaait’, maar dat is niet waar. Als je eruit wilt, word je psychisch gemolesteerd.”

A.J. Krol, schrijver van het boek ‘Als het zoete bitter wordt’ over de sekte de Gemeente Gods in Velddriel is niet verbaasd over de kritiek op De Deur. ,,Het is een gemeente met een sterke nadruk op de macht van de leider, die boven alle kritiek staat. De gelovigen gehoorzamen hem blindelings. Zouden ze dat niet doen, dan gehoorzamen ze God niet.” De exclusiviteit en de agressieve manier van evangelieverkondiging noemt hij als kenmerken van De Deur. ,,Ze maken duidelijk dat je moet geloven wat zij geloven”, zegt Krol. ,,Ook geldt het exclusieve; wij zijn goed en de rest zit verkeerd.”

De gemeentestructuur, afkomstig uit Amerika, kent een getrapte verantwoordelijkheid. De ene leider staat boven de andere en houdt aldus voortdurend de touwtjes in handen. Zo is de vorige Zwolse voorganger Rudy van Diermen, nu in Zuid-Afrika om daar een ‘filiaal’ te stichten, in de praktijk nog steeds de baas over Zwolle.

De gemeenteleden hebben door het volle religieus programma bij De Deur – twee evangelisatieacties op straat en drie kerkdiensten in de week plus bijbelstudies – weinig ruimte voor een ander sociaal netwerk dan alleen de kerk.

Hoewel het niet verboden is de gemeenschap te verlaten, ervaren de ex-leden het vertrek zeker niet als vrijblijvend. Valk spreekt dat tegen. ,,Ik zou niet weten waarom mensen niet weg mogen gaan. Wij kunnen niet dwingen te blijven.” Van manipulatie wil hij niets weten. ,,De mensen hebben zelf verstand.”

Verstandelijke argumenten alleen zijn niet voldoende om afscheid te kunnen nemen van een gelovige gemeenschap, meent Krol. De mensen zijn door een gezellige sfeer en gemeenschappelijke belangen op elkaar aangewezen. Dat niemand anders hen begrijpt maakt de onderlinge band des te sterker. ,,Ze zijn hierdoor bereid veel te slikken, omdat het opgenomen zijn in de groep zo kostbaar is”, vertelt Krol. ,,De liefde en de geborgenheid rechtvaardigen bepaalde handelswijzen.” Ook zouden de gemeenteleden kampen met gevoelens van schaamte, schuld en minderwaardigheid.

Toch wil Krol deze evangeliebeweging niet bestempelen als een sekte. ,,Alleen de groepsbinding en het exclussieve maken de gemeente geen sekte. Als er ook seksueel misbruik heeft plaatsgevonden of financiële pressie, pas dan is het een sekte.”

Hiervoor zijn geen bewijzen. ,,Tot het moment dat ex-leden gaan praten en met feiten komen, gun ik De Deur het voordeel van de twijfel. Oud-leden verzetten zich vaak extra tegen de groepering waar ze eens bij hebben gezeten. Voor mij is De Deur nu een groep op het randje; één van de vele verschijningsvormen van een pinkstergemeente.”

Bron: Trouw.nl

Sign up to our newsletter